Türkiye, ABD merkezli iletisim platformu Discord'a 9 Ekim'de erisim engeli getirdi. Platform, suç teskil eden içeriklerin paylasildigi ve çocuklara yönelik santaj ve istismar iddialariyla gündemde.
Discord Mayis 2015'te piyasaya sürüldü.
Baslarda birçok oyunsever, platformu, oyun oynarken bir yandan sesli sohbet etmek için kullandi.
Discord, kullanicilarina, sohbet odalari olusturabildikleri "sunucular" kurma imkani taniyan bir platform.
Birçok açidan özellestirilebilen bu sunucular herkese açik ya da yalnizca davetiye yoluyla girilebilecek sekilde ayarlanabiliyor.
Bir sunucuya üyeyseniz, dünyanin neresinde olursaniz olun o sunucuda "kanallar" adi verilen yazili ya da sesli sohbet odalarina katilabiliyorsunuz.
Kullanicilar, bireysel olarak ya da en fazla 10 kisilik gruplar halinde "direkt mesajlar" üzerinden sunuculara girmeden irtibat da kurabiliyor.
Platforma katilmak için en az 13 yasinda olmak gerekiyor. Eger bir ülkenin sosyal medya yasalarina göre asgari üyelik yasi bunun üstündeyse Discord'a kaydolmak için yerel mevzuattaki sartlar esas aliniyor.
Platform ilk çiktigi yillarda oyunseverler arasinda popüler oldu.
Ancak yayin açma, görüntülü arama gibi fonksiyonlarin eklenmesiyle yillar içinde tabanini yüzbinlerden on milyonlara çikardi.
Discord bugün oyunseverlerin yani sira sirketlerden okullara, arkadas gruplarindan enstitülere birçok farli toplulugun iletisim kurmak ve içerik paylasmak için kullandigi bir platform.
Discord'un web sitesine göre platformun aylik aktif kullanici sayisi 150 milyonun üzerinde.
Bazi diger sosyal medya platformunda oldugu gibi Discord'u da kötüye kullananlar var.
Platformun adi, hem Türkiye'de hem de dünya çapinda, siber suçlar, online zorbalik ve cinsel istismar iddialariyla anildi.
Discord, Istanbul’da 4 Ekim Cuma günü Ikbal Uzuner ve Aysenur Halil adli 19 yasindaki iki kadinin ayni yastaki Semih Çelik tarafindan vahsice öldürülmesinin ardindan tartisma konusu oldu.
Çelik'in Discord üzerinden bir Incel (Involuntary celibate/Istemsiz Bekarlik Projesi) grubuyla iletisim halinde oldugu iddia edildi.
Cinayetlerin ardindan Discord ile benzeri platformlarda suç unsuru içerikler paylasilan çok sayida grup oldugu ve bunlarin bazilarinin üyelerini suça özendirdigi öne sürüldü.
Platforma, 9 Ekim günü, "Çocuklarin cinsel istismari ve müstehcenlik suçlarinin islendigine dair yeterli süphenin bulunmasi" nedeniyle erisim engeli getirildi.
Gazeteci ve Iletisim Danismani Mehmet Safak Sari, toplumu soke eden cinayetleri isleyen Çelik ve onun gibi toplumda kendine yer bulamayan kisilerin birbirlerini tesvik eden, cesaretlendiren siddet içerikleri paylasmak için Discord ve benzeri platformlari kullandiklarini söyledi.
BBC Türkçe'ye konusan Sari, bu kisilerin tepki gördükleri ya da platform kurallari tarafindan engellendikleri için paylasimlarini herkese açik uygulamalarda yapmayi tercih etmediklerini ifade etti.
Iletisim Danismani Sari, Discord'a erisimin engellenmesiyle bu davranisin daha da tesvik edilebilecegi, bu tip faliyetler yürütmek isteyecek çocuklarin "daha da kapali bir mecraya yönelebilecegi" uyarisinda bulundu.
Sari, örnek olarak da Türkiye'nin Agustos'ta Roblox adli oyun platformunu yasaklamasini gösterdi.
Roblox’a “çocuklarin istismarina neden olacak içerikler barindirdigi için” erisim engeli getirilmisti.
Sari, "Roblox yasaklandiginda da çocuklar farkli sitelere yönlendi. Discord'da da ayni seyi yasayabiliriz" dedi.
Discord'un Türkiye'de erisime engellenmesinden bir gün önce Rusya da platformu yasalari ihlal ettigi ve uygunsuz içerikleri kaldirmadigi gerekçesiyle ülke çapinda yasakladi.
2023'te ise ABD Savunma Bakanligi'ndan sizdirilan bazi belgelerin bir asker tarafindan ilk olarak Discord'daki bir sunucuda paylasildigi tespit edilmisti.
Kaynak,Reuters
Discord'un güvenlik önlemleri yeterli mi?
Discord, BBC Türkçe'nin Türkiye'deki erisim engeli ve platform güvenligiyle ilgili sordugu sorulara haber yayina girdigi sirada henüz yanit vermemisti.
Ancak platformun "politika ve güvenlik" sayfasinda ne tür önlemler aldigina dair detayli açiklamalar mevcut.
Discord'un Topluluk Kurallari'na göre platformda taciz, tehdit, kisisel bilgilerin ifsasi, nefret söylemi, asirilikçilik, çocuk istimari, 18 yas alti kullanicilar ile cinsel içerik paylasimi, intihar ve kendine zarar vermeyi tesvik ve asiri siddet içerikli görüntüler paylasmak yasak.
Kurallarda ayrica çocuk istismari ya da yasa disi içeriklerin paylasilmasi gibi bazi durumlarda yerel kolluk kuvvetleriyle irtibata geçilebilecegi belirtiliyor.
Discord'un web sitesinde bu vakalara dair birçok detayli alt baslik bulmak mümkün.
Platform, Topluluk Kurallari'ni ihlal edilen içerik ve kullanicilarin engellenmesi için çalisildigini da söylüyor.
Peki platformun aldigi önlemler sunucularda suç teskil eden faaliyetleri durdurmak için yeterli mi?
Mehmet Safak Sari'ya göre Discord ve benzeri sirketlerin kurallarini uygulama sürecinde yaptirim ya da kontrol mekanizmalari oldukça sinirli:
"Sirketler tamamen kendi belirledikleri (sekilde), kisi ve kurumlarin fikrini almadan süreç isletiyorlar. Bazi devletler de güvenlik politikalari ve kisilik haklarini öne sürüp farkli yönlerde hareket ediyor"
Sari, halka da bu süreçte bir söz hakki saglanmadigini söylüyor.
Ulastirma Bakani Abdulkadir Uraloglu, 9 Ekim'de TBMM'de basin mensuplarina yaptigi bir açiklamada Discord'un ilgili devlet birimleriyle IP adresleri ve içerikler gibi bilgileri paylasmayi reddettigi için erisime engellendigini söyledi.
Sari, veri paylasimi durumunda kullanici gizliliginin riske girebilecegini belirtti.
Iletisim danismani, hem Discord gibi sirketlerin hem de kamu kurumlarinin böyle süreçleri "tamamen seffaf ve toplumda özgürlükler anlaminda güvenilir bir çizgide" yürütmesi gerektigini vurguladi.